تاریخ انتشار خبر : ۱۳۹۸/۰۵/۲۲ ۱۱:۲۴:۴۷
آنالیز سیاست حذف صفر از پول ملی
تجربه کشورها در سال های گذشته نشان می دهد که تجارب موفق و شکست خورده متعددی درباره حذف صفر از پول ملی وجود دارد.
به گزارش پایگاه خبری بانک مسکن-هیبنا، در روزهای اخیر، یکی از موضوعاتی که مورد توجه بسیاری از کارشناسان قرار گرفته، بحث حذف صفر از پول ملی است. در هفته های گذشته بود که دولت کلیات لایحه حذف چهار صفر از پول ملی را تصویب کرد. این طرح واحد پایه پول ایران را «تومان» تعریف کرده است. طبق این لایحه، ۱۰ هزار ریال فعلی یک «تومان جدید» است. یک تومان جدید هم معادل ۱۰۰ ریال خواهد بود. اما بررسی ها نشان می دهد که این سیاست تنها معطوف به ایران نبوده و کشورهای دیگر نیز تجارب موفق و ناموفقی در حذف صفر را پشت سرگذاشتند. حذف صفرها از واحد پولی نخستین بار بعد از جنگ جهانی دوم و در کشور آلمان به اجرا درآمد. علت این تصمیم هم تورم وحشتناکی بود که این کشور بعد از جنگ تجربه کرد. بعد از این برخی دیگر از کشورها هم تجربه آلمان را تکرار کردند اما همه آن تجربهها موفق نبود.
بعد از آن هم این طرح در بسیاری از کشورهای دیگر انجام شد؛ به طوری که در طول ۵۰ سال گذشته حدود ۱۹ کشور اقدام به حذف صفر از پول ملی خود کردند. صفرها در آرژانتین تاکنون چهار مرتبه، در روسیه، اوکراین، لهستان و بلژیک سه مرتبه و در ترکیه، کره جنوبی و غنا یک مرتبه برداشته شدهاند.
در بین این کشورها ترکیه یک نمونه موفق از سیاست اصلاح پولی و حذف صفرهای زائد از اسکناس در گردش است که در سال ۲۰۰۵ دست به این اقدام زد. کشوری که مابین دهه ۷۰ تا ۹۰ میلادی، تورمهای بالاتر از ۱۰۰ درصد را نیز تجربه کرده بود، در سال ۲۰۰۵ با تدوین و اجرای سیاست تثبیت اقتصادی، اقدام به حذف ۶ صفر از پول کرد و در یک دوره ۵ ساله، یک لیر جدید را جایگزین یک میلیون لیر قدیم کرد. اما در این دوره، تورم ترکیه کمتر از هر زمان دیگری در اقتصاد این کشور بود و باعث شد تا اهداف حذف صفر از واحد پول ملی تامین شود.
اما سیاستهای اصلاح پول ملی در دو کشور آرژانتین و زیمبابوه، جزو تجربههای ناموفق به حساب میآید. در آرژانتین، دورههای حذف صفر با تورمهای سالانه بهطور متوسط بالای چندصد درصد یا حتی هزاران درصد همراه بوده است. این کشور پس از حذف ۱۱ صفر از پول ملی خود طی سهمرحله از ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۶، واحد پول جدید خود را پزو معرفی کرد و آن را به دلار آمریکا قفل کرد(در برابری یک به یک). اما پس از بحران سال ۲۰۰۲، در یک بحران عمیق مالی و بانکی گرفتار و دچار سقوط کامل اقتصادی شد. زیمبابوه نیز در سهمرحله اقدام به حذف ۲۵ صفر از پول ملی خود کرد. اما در این کشور نیز دوران گذار اصلاح پولی، با تورمهای بسیار سنگین همزمان شده بود. این کشور پس از بهکارگیری سیاستهای مختلف پولی و شکست در اصلاح پولی، سرانجام در سال ۲۰۱۱ دلار و یورو را بهعنوان پول قانونی به رسمیت شناخت. این موضوع نشان می دهد که باید در گام نخست پیش نیازهای حذف صفر فراهم شود.